NFC چیست و چگونه کار میکند؟ + کاربرد Near Field Communication در امنیت شبکه
امروزه فناوری NFC (ان اف سی) به یکی از بخشهای جداییناپذیر زندگی دیجیتال تبدیل شده است؛ از پرداختهای بدون تماس و کارتهای حملونقل گرفته تا اشتراکگذاری سریع اطلاعات با موبایل. سادگی استفاده، سرعت بالا و امنیت مناسب باعث شده NFC بهطور گسترده در گوشیهای هوشمند، کارتهای هوشمند و سیستمهای پرداخت مدرن به کار گرفته شود.
NFC چیست؟
NFC مخفف عبارت Near Field Communication به معنای «ارتباط میدان نزدیک» است. این فناوری امکان تبادل داده بین دو دستگاه را در فاصلهای بسیار کوتاه (معمولاً چند سانتیمتر) فراهم میکند. NFC نوعی ارتباط بیسیم است که بدون نیاز به اینترنت یا اتصال دستی، تنها با نزدیک کردن دو دستگاه فعال میشود.
فناوری NFC معمولاً در گوشیهای هوشمند، کارتهای بانکی، کارت مترو و برچسبهای هوشمند استفاده میشود. به دلیل محدود بودن فاصله ارتباط، NFC نسبت به بسیاری از روشهای بیسیم دیگر امنتر محسوب میشود و به همین دلیل در پرداختهای بدون تماس و سیستمهای شناسایی کاربرد گستردهای دارد.

NFC چگونه کار میکند؟
NFC بر پایه القای الکترومغناطیسی کار میکند؛ به این صورت که یک دستگاه فعال (مانند گوشی موبایل) میدان مغناطیسی ضعیفی ایجاد کرده و دستگاه یا برچسب مقابل را فعال میکند. پس از برقراری ارتباط، دادهها در مدتزمان بسیار کوتاهی بین دو طرف منتقل میشوند و به محض دور شدن دستگاهها، ارتباط بهطور خودکار قطع میگردد.
کاربردهای NFC
- پرداختهای کردن پول بدون کارت اعتباری
- کارتهای حملونقل
- اشتراکگذاری اطلاعات
- کنترل دسترسی و ورود
- کارت ویزیت NFC
انواع NFC
NFC فعال (Active NFC)
در این نوع از فناوری هر دو دستگاه توانایی تولید میدان مغناطیسی و ارسالوتبادل داده را دارند. به بیان ساده، هر دو طرف ارتباط فعال هستند و میتوانند هم داده بفرستند و هم دریافت کنند. این نوع NFC معمولاً در دستگاههایی مثل گوشیهای هوشمند، ترمینالهای پرداخت و کارتخوانها استفاده میشود؛ زیرا نیاز به تعامل دوطرفه سریع و ایمن دارند.
NFC غیرفعال (Passive NFC)
در NFC غیرفعال تنها یکی از دستگاهها فعال است و میدان مغناطیسی تولید میکند، در حالی که دستگاه دیگر (مانند برچسب یا کارت هوشمند) تنها داده را دریافت کرده یا پاسخ میدهد. این نوع در کارتهای مترو، برچسبهای شناسایی، و تگهای تبلیغاتی رایج است و به دلیل عدم نیاز به منبع تغذیه، قیمت پایینتری دارد و مصرف انرژی آن تقریباً صفر است.

NFC دوطرفه (Peer‑to‑Peer NFC)
در حالت دوطرفه یا Peer‑to‑Peer، هر دو دستگاه نقش فرستنده و گیرنده دارند و بهصورت متناوب داده را با هم تبادل میکنند. این حالت برای انتقال فایلهای کوچک مانند مخاطبین یا تصاویر بین دو گوشی موبایل بسیار کاربردی است. ارتباط دوطرفه NFC سرعت بالا، امنیت قابل قبول و سادگی کاربرپسند دارد و در بسیاری از گوشیهای مدرن بهصورت پیشفرض پشتیبانی میشود.
مزایا و معایب NFC
مزایا |
معایب |
|---|---|
|
سرعت بالا |
برد بسیار کوتاه |
|
سهولت استفاده |
نیاز به سختافزار سازگار |
|
امنیت مناسب |
محدودیت حجم داده |
|
مصرف انرژی کم |
کاربردهای محدودتر نسبت به Bluetooth |
|
عدم نیاز به اینترنت |
مقایسه NFC با Bluetooth
فناوری NFC و Bluetooth هر دو برای ارتباط بیسیم استفاده میشوند، اما هدف و نحوه عملکرد آنها کاملاً متفاوت است. NFC برای ارتباطهای بسیار کوتاهبرد طراحی شده و معمولاً با نزدیک کردن دو دستگاه به یکدیگر فعال میشود؛ به همین دلیل بیشتر در پرداختهای بدون تماس، کارتهای هوشمند و احراز هویت سریع کاربرد دارد.
در مقابل Bluetooth برای ارتباط در فاصلههای طولانیتر و انتقال مداوم داده مناسب است. این فناوری نیاز به جفتسازی (Pairing) دارد و بیشتر برای اتصال هدفون، اسپیکر، کیبورد یا انتقال فایلهای حجیم استفاده میشود. بهطور خلاصه NFC بر سرعت و سادگی تمرکز دارد، در حالی که Bluetooth بر انعطافپذیری و برد ارتباطی بیشتر.
NFC |
Bluetooth |
|
|---|---|---|
|
برد ارتباطی |
چند سانتیمتر |
تا چند ده متر |
|
سرعت راهاندازی |
بسیار سریع |
نیاز به Pairing |
|
مصرف انرژی |
بسیار کم |
بیشتر از NFC |
|
میزان حجم انتقال داده |
کم |
بالا |
|
امنیت |
بالا به دلیل برد کوتاه |
وابسته به تنظیمات |
|
کاربرد اصلی |
پرداخت و احراز هویت |
اتصال تجهیزات جانبی |
کاربرد NFC در امنیت شبکه و امنیت اطلاعات
فناوری NFC تنها محدود به پرداختهای بدون تماس نیست، بلکه در حوزه امنیت شبکه و امنیت اطلاعات (IT Security) نیز نقش مهمی ایفا میکند. به دلیل نیاز NFC به حضور فیزیکی کاربر و برد ارتباطی بسیار کوتاه، این فناوری میتواند لایهای مؤثر برای افزایش امنیت، کاهش سوءاستفادههای از راه دور و بهبود فرآیندهای احراز هویت و کنترل دسترسی در سازمانها فراهم کند.
احراز هویت چندعاملی (MFA) با NFC
در سیستمهای احراز هویت چندعاملی، NFC میتواند بهعنوان عامل دوم یا سوم در کنار رمز عبور یا بیومتریک استفاده شود. برای مثال، کاربر پس از وارد کردن نام کاربری و رمز عبور، باید کارت یا گوشی دارای NFC را به دستگاه احراز هویت نزدیک کند تا هویت او تأیید شود. این روش باعث میشود حتی در صورت افشای رمز عبور، مهاجم بدون دسترسی فیزیکی به توکن NFC نتواند وارد سیستم شود.

احراز هویت چندعاملی (MFA): انتخاب مناسب برای امنیت آنلاین+مزایا و چالشها
کنترل دسترسی فیزیکی و منطقی
از NFC میتوان برای کنترل دسترسی فیزیکی مانند ورود به اتاق سرور، دیتاسنتر یا بخشهای حساس سازمان استفاده کرد، همچنین این فناوری در کنترل دسترسی منطقی نیز کاربرد دارد؛ مانند لاگین به سیستمها، تجهیزات شبکه یا پنلهای مدیریتی. ترکیب کنترل دسترسی فیزیکی و منطقی با NFC باعث ایجاد یک لایه امنیتی یکپارچه میشود که هم حضور فیزیکی کاربر و هم مجوز دیجیتال او را بررسی میکند.
NFC در مدیریت هویت (Identity Management)
NFC در سیستمهای مدیریت هویت به شناسایی دقیق کاربران، کارکنان یا تجهیزات کمک میکند. هر کارت یا تگ NFC میتواند به یک هویت دیجیتال منحصربهفرد متصل شود و اطلاعات مربوط به سطح دسترسی، نقش کاربر و مجوزها را در خود یا در سیستم مرکزی نگه دارد. این موضوع فرآیندهای ثبت، تغییر و لغو دسترسی کاربران را سادهتر و ایمنتر میکند و احتمال خطای انسانی را کاهش میدهد.

از هویت تا دسترسی: همه چیز درباره IAM
جمعبندی…
فناوری NFC با ترکیب سرعت، سهولت و امنیت به یکی از ارکان اصلی ارتباطات بیسیم کوتاهبرد تبدیل شده است. از پرداختهای بدون تماس گرفته تا احراز هویت در شبکههای سازمانی، کاربردهای NFC روزبهروز گستردهتر میشود. این فناوری علاوه بر راحتی کاربر، امنیت فیزیکی و دیجیتالی را بهطور همزمان تقویت کرده و نقش مهمی در آیندهی فناوری اطلاعات و امنیت سایبری خواهد داشت.
سوالات متداول
NFC مخفف Near Field Communication است و برای انتقال اطلاعات بین دو دستگاه در فاصلهی چند سانتیمتری استفاده میشود؛ مانند پرداخت، کارت مترو و ورود امن.
خیر، فقط برخی مدلهای گوشیهای اندروید و آیفونهای جدیدتر دارای چیپ NFC هستند.
بله، به دلیل برد کوتاه و رمزنگاری اطلاعات، احتمال شنود یا سرقت دادهها بسیار کم است.
خیر، در کنترل دسترسی، احراز هویت، کارتهای هوشمند و حتی شناسایی تجهیزات نیز کاربرد دارد.
در تنظیمات گوشی در بخش “Connected Devices” یا “Wireless & Networks” گزینهی NFC را میتوان فعال یا غیرفعال کرد.
بله، در احراز هویت چندعاملی (MFA)، مدیریت هویت کاربران و کنترل دسترسی به سیستمها بسیار مؤثر است.
موارد اخیر
-
آسیب پذیری XXE چیست و چگونه باعث نفوذ به سرور میشود؟ بررسی XML External Entity به زبان ساده -
NFC چیست و چگونه کار میکند؟ + کاربرد Near Field Communication در امنیت شبکه -
احراز هویت بدون رمز عبور چیست و چرا آینده امنیت دیجیتال است؟ -
FIDO چیست و چگونه فرایند احراز هویت را امن تر میکند؟ -
ماژول امنیتی سخت افزاری (HSM) چیست و با Hardware Security Key چه تفاوتی دارد؟ -
کلید سختافزاری چیست؟ معرفی انواع Hardware Security Key -
OpenVPN چیست و چگونه کار میکند؟ + مقایسه با IPsec VPN -
WireGuard چیست؟ بررسی امنیت، کاربردها و انواع اتصال -
رمزنگاری متقارن و رمزنگاری نامتقارن چیست؟ بررسی تفاوتها و کاربردها -
منظور از کلید عمومی و کلید خصوصی در رمزنگاری چیست؟ برسی نحوه عملکرد و مقایسه
برترین ها
-
آسیب پذیری XXE چیست و چگونه باعث نفوذ به سرور میشود؟ بررسی XML External Entity به زبان ساده -
احراز هویت بدون رمز عبور چیست و چرا آینده امنیت دیجیتال است؟ -
FIDO چیست و چگونه فرایند احراز هویت را امن تر میکند؟ -
ماژول امنیتی سخت افزاری (HSM) چیست و با Hardware Security Key چه تفاوتی دارد؟ -
کلید سختافزاری چیست؟ معرفی انواع Hardware Security Key
اشتراک گذاری این مطلب
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند *